Hayvanda Acil Durum Nedir
Evcil hayvanlar ağrıyı saklar. Bu, doğadan gelen bir savunma alışkanlığıdır. Bu yüzden ciddi bir sorun, çoğu zaman siz fark ettiğinizde epey ilerlemiş olur. Acil durum, hayvanın saatler içinde müdahale görmesi gereken tablodur. Bekleyip görmek yerine harekete geçmeniz gerekir. Aşağıda hem tanınması gereken evcil hayvan acil durum belirtileri hem de veterinere ulaşana kadar yapacaklarınız var.
Acil Durum ile "Yarın Bakalım" Arasındaki Fark
Her rahatsızlık acil değildir. Ayrımı basit bir soruyla yapabilirsiniz: Solunum, dolaşım veya bilinç etkilenmiş mi? Cevap "evet" veya "emin değilim" ise durum aciller.
Şu üç grubu ezberleyin:
- Hemen aciller: Nefes darlığı, bilinç kaybı, durmayan kanama, zehirlenme şüphesi, nöbet, idrar yapamama.
- Aynı gün içinde: Tekrarlayan kusma, ishalle birlikte halsizlik, topallama, gözde ani sorun, iştahsızlığın ikinci günü.
- Randevu alınabilir: Hafif kaşıntı, tek seferlik kusma, tırnak kırığı, kilo değişimi.
Şüpheye düştüğünüzde üst gruba yazın. Gereksiz bir muayene, kaçırılmış bir acilden her zaman daha iyidir.
Tanımanız Gereken Tehlike Belirtileri
Solunum ve dolaşım
- Ağzı açık, boynu uzatılmış şekilde zorlanarak nefes almak.
- Kedide ağız açık soluma. Kediler köpekler gibi dilini çıkarıp soluklanmaz; bu neredeyse her zaman acildir.
- Diş etinin ve dil renginin solması, morarması veya griye dönmesi.
- Kesik kesik öksürük, hırıltı, boğazına bir şey kaçmış gibi davranmak.
- Kalp atışının aşırı hızlanması, hayvanın ayakta duramaması.
Sindirim sistemi
- Bir gün içinde birkaç kez, art arda kusma.
- Kusmukta veya dışkıda kan; siyah, katran görünümlü dışkı.
- Karnın gerginleşip şişmesi, dokunulmasına izin vermemesi.
- Kusar gibi zorlanıp hiçbir şey çıkaramamak. Özellikle geniş göğüslü köpeklerde bu, mide burulmasının işareti olabilir.
- Su içmeyi tamamen bırakmak.
İdrar yolları
- Kum kabına girip çıkmak ama idrar yapamamak.
- İdrar yaparken ağlamak, sızlanmak.
- Kanlı idrar.
- Erkek kedilerde idrar tıkanıklığı hızla hayatı tehdit eder. Bu, gecikmeye en az izin veren tablolardan biridir.
Sinir sistemi ve genel durum
- Nöbet, kasılma, istemsiz titreme.
- Dengesiz yürüme, bir tarafa doğru dönme, başını yana eğik tutma.
- Seslere ve dokunuşa tepki vermemek.
- Saklanma, köşeye çekilme, tanıdık kişilere saldırganlaşma.
- Ani gelen aşırı halsizlik; sürekli yatma isteği.
Hayvanınızın normalini bilmek burada işinizi kolaylaştırır. Davranış değişimlerini okumayı öğrenmek, sitedeki hayvan davranışlarını anlama başlığının da temel amacıdır.
Sık Görülen Acil Senaryolar ve İlk Adımlar
| Durum | Yapılacak | Yapılmayacak |
|---|---|---|
| Kanama | Temiz bezle bastırın, baskıyı sürdürün, yukarıda tutun | Bezi kaldırıp durmadan kontrol etmek |
| Zehirli madde yeme | Ambalajı yanınıza alın, hemen arayın | Kendi başınıza kusturmaya çalışmak |
| Sıcak çarpması | Serin ortama alın, ıslak havluyla vücudu soğutun | Buzlu su, buz banyosu |
| Nöbet | Çevredeki sert eşyaları çekin, saati not edin | Ağzına elinizi veya bir cisim sokmak |
| Kırık şüphesi | Sert bir zeminde, az hareket ettirerek taşıyın | Bacağı düzeltmeye çalışmak |
| Yabancı cisim yutma | İpi, iğneyi, cismi tarif ederek veterinere gidin | Sarkan ipi dışarıdan çekmek |
Ağrılı hayvan ısırır. Bu, sevginin azalması değildir, reflekstir. Küçük ırklarda ve kedilerde havlu yöntemi işe yarar: Hayvanı havluyla sarıp taşıma kutusuna koyun. Köpekte gerekiyorsa ağızlık takın, ancak kusma veya solunum güçlüğü varsa asla takmayın.
Evde Bulunması Gereken Acil Çanta
- Steril gazlı bez, sargı bezi ve kendinden yapışkanlı bandaj.
- Serum fizyolojik (göz ve yara yıkamak için).
- Antiseptik solüsyon, makas, cımbız, tek kullanımlık eldiven.
- Dijital derece ve kaydırıcı jel.
- Kene çıkarma aparatı.
- Temiz havlu ve battaniye.
- Taşıma kutusu, hazır ve ulaşılabilir bir yerde.
- Aşı karnesi fotokopisi, mikroçip numarası, kullandığı ilaç listesi.
Buzdolabına iki numara asın: kendi veterinerinizin numarası ve 24 saat açık en yakın kliniğin numarası. Yolu bir kez gündüz vakti deneyin. Panik anında adres aramak zaman kaybettirir.
Telefonda söylemeniz gerekenler
- Tür, ırk, yaş, yaklaşık kilo.
- Şikâyet ne zaman başladı.
- Kusma, ishal, kanama var mı; kaç kez.
- Yediği veya temas ettiği şüpheli bir madde var mı.
- Düzenli kullandığı ilaç ve aşı durumu.
Aciller Nasıl Azalır
Acillerin çoğu önlenebilir kazalardır. Çikolata, üzüm, soğan, ksilitollü ürünler ve insan ilaç